Wat is UV-straling?

De zon is een vuurbal die een onvoorstelbare hoeveelheid energie uitstraalt Dat we niet onbeperkt kunnen zonnen, komt vooral door een klein deel van alle zonnestralen: de ultraviolette straling (UV). Te veel UV-straling kan schade aan de huid veroorzaken: op korte termijn verbranding, op de lange termijn een versnelde veroudering van de huid, maar ook een grotere kans op huidkanker. De hoeveelheid UV-straling hangt niet af van de temperatuur. Ook op een zonnige dag met lage temperaturen kan er veel UV-straling zijn. Meer informatie zie de website van KWF kankerbestrijding. (bron: brochure Veilig zonnen van Nederlandse Kankerbestrijding KWF)

Overzicht zonnekracht op RIVM site

De zonkracht, of UV-index is een maat voor de intensiteit van de UV-straling. De zonkracht bepaalt hoe lang de huid kan worden blootgesteld zonder rood te worden. Bescherming van de huid is mogelijk door uit de zon te gaan, blootgestelde delen te bedekken of een zonnebrandcrème aan te brengen. Bij een zonkracht 3 kan een blootstelling van 35 minuten tot roodheid leiden bij een ongewende huid. Bij zonkracht 5 is dat 20 minuten en bij zonkracht 7 15 minuten. Deze getallen zijn slechts een indicatie. Huidgedeelten en huidtypen verschillen sterk in gevoeligheid. Ook de oriëntatie van de blootgestelde huidgedeelten beïnvloedt het effect. Overigens treedt de roodheid pas enkele uren na blootstelling op. Meer informatie zie de website van RIVM: http://www.rivm.nl/milieuportaal/dossier/uv-ozon-en-klimaat/actuele-zonkracht/

KWF kankerbestrijding

Op haar website heeft KWF kankerbestrijding verschillende pagina’s gewijd aan huidkanker in relatie tot in de zon spelen, zonnen of andere activiteiten waarbij uw huid wordt blootgesteld aan de zon. Er is sprake van een relatie tussen huidkanker en UV-straling. Zie de volgende pagina’s:  http://www.kwfkankerbestrijding.nl/index.jsp?objectid=kwfredactie:495

http://www.kwfkankerbestrijding.nl/index.jsp?objectid=21619

Effect van UV-straling op uw huid

Hoe worden we bruin? Onder de invloed van UV stralen verdikt de opperhuid zich. UV straling stimuleert pigmentvormende cellen (melanocyten) in huid tot het vormen van pigmenten. Dit pigment beschermt de onderliggende cellen tegen UV. De combinatie van verdikking van de huid en de vorming van pigment is onze natuurlijke bescherming tegen de inwerking van UV straling.

Beschadigingen in de huid

De UV straling wordt geabsorbeerd door de huid maar dringt daar niet erg diep in. Het grootste deel wordt al in de opperhuid geabsorbeerd. De straling wordt daar door moleculen zoals eiwitten en DNA geabsorbeerd, waarin dan veranderingen kunnen optreden. De veranderingen zijn schadelijk maar gelukkig worden beschadigde moleculen meestal afgevoerd. Er zijn verschillende herstelmechanismen in ons lichaam om beschadigd DNA te repareren.

Maar beschadigingen van DNA kunnen zich ophopen en op termijn nare gevolgen hebben.

Schade op korte termijn

Het bekendste korte-termijn effect is het rood worden, ook wel zonnebrand of erytheem genoemd. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door UV-straling waardoor via bepaalde mechanismen de bloedvaatjes verwijden en de huid rood wordt. De pijn treedt meestal pas uren na de verbranding op.

Een ander korte-termijn effect, dat kan optreden, is huiduitslag en een tijdelijke vermindering van de werkzaamheid van het immuunsysteem.

Lange termijn effecten

• - huidkanker langdurige blootstelling aan zonlicht kunnen nare effecten optreden.
• - vroegtijdige veroudering van de huid (rimpels, vermindering elasticiteit)
• - pigmentvlekken en andere cosmetisch storende effecten
• - oogletsel (staar, cataract)

Huidkanker

Van alle hiervoor genoemde effecten is huidkanker onze grootste zorg.

De belangrijkste soorten met hun risicobevorderende factoren:

• Plaveiselcarcinoom, komt vooral voor op regelmatig intensief blootgestelde huid. Combinatie met gebruik pijptabak is een risicofactor voor carcinoom op de lip.
• Basaalcelcarcinoom, incidenteel excessieve blootstelling is een risicofactor.
• Melanoom, incidenteel excessieve blootstelling, er zijn aanwijzingen dat vooral verbranding op jonge leeftijd mogelijk een belangrijke factor is.

Onregelmatige excessieve blootstelling aan de zon geeft de huid geen kans om huidverdikking en pigmentering hun werk te laten doen als bescherming tegen UV. Verder is blootstelling op jonge leeftijd (voor 18e jaar) waarschijnlijk een belangrijke risicofactor voor melanoom.

Toename aantal gevallen van huidkanker in de afgelopen decennia

Deze toename is waarschijnlijk voornamelijk het gevolg van de toegenomen populariteit van het 'bruinen'.  Meer informatie over UV-straling en effect op de huid zie de website van NRG. Bron bovenstaande informatie: www.nrg-nl.com (http://www.nrg-nl.com/public/uvstraling_nl/01.html)